|

آنچه از انواع خودروهای فرودگاهی و ویژگی‌های آنها باید بدانید

 ماشین‌های پای پرواز

حتی اگر یک بار به‌عنوان مسافر به فرودگاه رفته باشید، حتما انواع خودروهای فرودگاهی را دیده‌اید. معروف‌ ترین‌ شان همان اتوبوس حمل مسافر از ترمینال پروازهای خروجی به هواپیما و برعکس است البته گاهی از لوله‌های خرطومی یا تلسکوپی بین درِ خروجی سالن و هواپیما نیز استفاده می‌شود.

حتی شاید خودروهای متنوعی که مشغول حمل بار از هواپیما به ترمینال یا برعکس هستند را دیده باشید و احتمالا کمتر به جزئیات آنها دقت کرده‌اید. امروز در صفحه ماشین با خودروهایی آشنا می‌شوید که بیشتر در «ایرساید» فرودگاه کار می‌کنند و حتی اگر مسافر دائمی پروازها هم باشید، بعید است خیلی برای‌تان جلب توجه کرده باشند.

دستگاه‌ها و خودروهایی که در سایه کار می‌کنند، اما وجودشان برای هر پرواز و فرودگاهی لازم و حیاتی است. می‌پرسید «ایرساید» چیست؟ به طرز عجیبی ادبیات حاکم بر فضای فرودگاه‌ها متأثر از زبان انگلیسی است.

برای آشنایی بیشتر با این اصطلاحات و همین‌طور خودروهای فرودگاهی با مدیرکل عملیات پرواز فرودگاه امام خمینی گفت‌وگو کرده‌ایم.

محمدرضا سیف با اشاره به این‌که محیط هر فرودگاه به دو قسمت ایرساید (Airside) و لند ساید (Landside) تقسیم می‌شود، توضیح می‌دهد: «به قسمت‌های خارج از محیط باند فرودگاه و جلوی ترمینال و خود ترمینال و به طور عام خارج از منطقه‌ای که عملیات حمل‌ونقل مسافر، بار و عملیات پرواز انجام می‌شود لندساید و به محلی که هواپیما پارک می‌شود، تعمیرات آنجا انجام می‌شود و حمل‌ونقل مسافر و بار یا به‌طور عام عملیات پرواز و جابه‌جایی انجام می‌گیرد، ایرساید می‌گویند.» در ادامه با ویژگی‌ ماشین‌هایی آشنا می‌شوید که در منطقه ایرساید فرودگاه‌ها کار می‌کنند.

واحد تهویه هوا (Air Condition Unit)

دستگاهی است که کار تهویه هوای هواپیما، زمانی که روی زمین قرار دارد را انجام می‌دهد. این دستگاه با اتصال به هواپیما، باعث خنک یا گرم ‌شدن هوای داخل کابین می‌شود. این خودرو عمدتا با یک خودروی یدک‌کش حمل می‌شود.

واحد قدرت زمینی یا جی‌پی‌یو (Ground Power Unit)

دستگاهی است متصل به یک خودرو و هنگامی که خلبان هواپیما را خاموش می‌کند، برای تامین برق مورد نیاز روشنایی داخل کابین یا قسمت‌های مختلف هواپیما از آن استفاده می‌کنند.

کامیون بالابر بلند کمیسر (Commissary High Lift Truck)

کامیون‌هایی که غذا و کترینگ را در آن قرار می‌دهند. پشت این کامیون‌ها جک دارد و هنگامی که کنار هواپیما قرار می‌گیرد. محفظه پشت کامیون بالا آمده و مماس با در هواپیما می‌شود. سپس در آن باز شده و غذا و کترینگ تحویل هواپیما می‌گردد.

کامیون سرویس بهداشتی (Lavatory Service Truck)

خودروی تخلیه فاضلاب هواپیماست. این خودرو مانند تانکرهای تخلیه فاضلاب است؛ لوله‌ای دارد که به محل تخلیه فاضلاب هواپیما متصل می‌شود و فاضلاب هواپیما را تخلیه می‌کند.

خودروی پوش‌تراک یا توبارلس (Push Truck / Towbarless)

 

بعضی مواقع هواپیما در موقعیتی قرار گرفته که امکان روشن کردن موتور و گردش هواپیما وجود ندارد در این مواقع از خودروی پوش‌تراک استفاده می‌شود که آن را به جلو یا عقب می‌برد. مدیرکل عملیات پرواز فرودگاه امام در این رابطه می‌گوید: «بعضی‌ وقت‌ها شما به عنوان مسافر در هواپیما نشسته‌اید و احساس می‌کنید هواپیما عقب عقب می‌رود، در واقع این هواپیما نیست که دنده عقب می‌رود. بلکه خودروی پوش‌تراک با اهرمی که به چرخ جلوی هواپیما متصل می‌شود، در حال جابه‌جا کردن هواپیماست».

خودروی پله مسافر پهن‌پیکر / باریک‌پیکر (Passenger Step Narrow Body / Wide Body)

ماشین‌های پای پرواز

 

پله‌هایی که به بدنه هواپیما برای ورود یا خروج مسافر متصل می‌شود نیز معمولا روی ماشینی سوار است. خلبان سیف در این مورد می‌گوید: «هواپیماها به دو دسته پهن‌پیکر و باریک‌پیکر تقسیم می‌شوند. هواپیماهای باریک‌پیکر هواپیماهایی با رده متوسط مانند بوئینگ 737 و هواپیماهای پهن پیکر هواپیماهایی با رده بزرگ مانند هواپیمای 747 دوطبقه هستند.» مدیرکل عملیات پرواز فرودگاه امام خمینی با اشاره به این‌ موضوع که پله‌هایی که به هواپیما متصل می‌شوند نیز دو نوع هستند؛ پله‌هایی که سوار بر یک خودرو هستند و دارای جک برای بالا و پایین شدن هستند یا پله‌های ثابتی که با یک خودرو کشیده می‌شوند و به بدنه هواپیما می‌چسبند، اضافه می‌کند: «معمولا در فرودگاه‌های بین‌المللی از پله‌هایی استفاده می‌شود که سوار بر یک خودرو هستند و به وسیله جک بالا و پایین می‌شوند. دلیلش هم ایمنی هواپیماست، زیرا این پله‌ها را فرد هدایت‌کننده‌ای که هدایت جک را به عهده دارد بالا و پایین می‌برد و باعث صدمه کمتری به بدنه هواپیما می‌شود.»

واحد استارت هواپیما (Air Starter Unit)

دستگاه تسهیل‌کننده استارت هواپیما را ایراستارتر یونیت می‌گویند. با توجه به این‌که خود هواپیما قاعدتا باید دارای استارت باشد، از خلبان سیف در مورد زمان و نحوه به‌کارگیری از ایراستارتر یونیت پرسیدیم که این‌گونه پاسخ داد: «اگر بخواهیم از پاوریونیت هواپیما (APU) استفاده کنیم به موتور فشار وارد می‌شود و این دستگاه تسهیل‌کننده استارت هواپیماست که برق کافی را به آن می‌رساند.» مدیرکل عملیات پرواز فرودگاه امام خمینی با اشاره به این‌که استفاده از ایراستارتر یونیت براساس درخواست خلبان پرواز یا نیروهای فنی مرتبط با آن پرواز انجام می‌شود، نیز اضافه کرد: «استفاده از ایر استارتر با لحاظ کردن عواملی مانند رطوبت هوا، فشار هوا، دمای هوا و شرایط پرواز قبلی هواپیما انجام می‌شود.»

ماشین نقاله (Conveyor Belt Self)

هواپیما دارای قسمتی به نام «بَگیج» است که محفظه نگهداری بار آنجا قرار دارد. این محفظه‌ها بسته به نوع و اندازه هواپیما ممکن است به تعداد دو، چهار یا شش عدد باشد. کانویر بلت سلف، نقاله‌ یا کمربندی است که روی خودرویی سوار شده و ارتفاع آن قابل تنظیم است. زمانی که این خودرو کنار هواپیما قرار می‌گیرد، انتهای نقاله آن بالا آمده و مماس با درِ محفظه نگهداری بار می‌شود. سپس بار روی نقاله قرار گرفته و به پایین هدایت می‌شود و‌ در پایین نقاله نیروهای هندلینگ بار مسافر یا بار مورد تحویل در شهر مقصد را تحویل می‌گیرند.

خودروهای امداد و اطفای حریق (Rescue and Fire Fighting)

ماشین‌های پای پرواز

خودروهای اطفای حریق، همان خودروهای آتش‌نشانی است که البته با خودروهای آتش‌نشانی شهری تفاوت زیادی دارد. این خودروها قدرت بالای پرتاب آب و مواد خاموش‌کننده آتش را دارند و زمانی که سانحه‌ای ایجاد شود یا موقعیت اضطراری توسط برج مراقبت یا ایمنی‌زمینی فرودگاه به آتش‌نشانی مستقر در فرودگاه اعلام شود، در باند پرواز حاضر می‌شوند.

واحد برج ضدیخ (Deicing / Anti-icing Tower Unit)

خودروهایی است که در زمستان و هنگامی که هوا سرد است، برای پاشیدن ضدیخ روی بدنه هواپیما از آن استفاده می‌شود. این خودروها دارای اتاقکی مانند کابین هستند و شخصی که در آن قرار می‌گیرد مسلط به بدنه هواپیماست تا برای ریختن مایع یخ‌زدا روی هواپیما تسلط کافی داشته باشد.

اتوبوس مسافران فرودگاه (Ramp Bus)

اتوبوس‌های حمل مسافر در هر فرودگاهی وجود دارد. خلبان سیف در این مورد توضیح می‌دهد: «بعضی از مواقع برای جابه‌جایی مسافر از ترمینال به هواپیما از جت‌وی یا پل تلسکوپی استفاده می‌شود که این به موقعیت پارک هواپیما و موجود بودن جت‌وی در فرودگاه بستگی دارد. اما در باقی مواقع که محل پارک هواپیما دورتر از ترمینال یا محل وجود پل تلسکوپی باشد یا جت‌وی در فرودگاه موجود نباشد، مسافران با اتوبوس جابه‌جا می‌شوند.»

از مدیرکل عملیات پرواز فرودگاه امام خمینی پرسیدیم چرا برخی مواقع با وجود نزدیکی هواپیما به ترمینال بازهم از اتوبوس استفاده می‌شود در حالی که مسافر با دو سه دقیقه پیاده‌روی می‌تواند به هواپیما برسد که او در پاسخ گفت: «این یک بحث امنیتی است و قانون می‌گوید به خاطر مسائل امنیتی به هیچ‌ عنوان نباید مسافر از ترمینال تا هواپیما با پای پیاده برود.» او اضافه می‌کند اتوبوس یا هر خودرویی در فرودگاه مسیر تعیین‌شده‌ای برای ورود به ایرساید دارد و حق این‌ را ندارد که مسیر خود را کوتاه‌تر کند.

مرا دنبال کنید (Follow Me)

مرا دنبال کنید، ‌خودرویی است که هواپیما را به محل پارک خودش هدایت می‌کند. سیف در مورد خودروی فالو می ‌توضیح می‌دهد: «در هر فرودگاهی محل‌هایی به نام پارک پوزیشن وجود دارد که محل پارک هواپیماست. وقتی هواپیما فرود می‌آید به دلیل شرایط جوی یا این‌که ممکن است خلبان اطلاعات کافی از آن فرودگاه نداشته باشد، خودرویی به نام «مرا دنبال کنید» یا «فالو می» جلوی هواپیما قرار می‌گیرد و هواپیما را به محل پارک خودش هدایت می‌کند. به شخصی که هدایت این خودرو را به عهده دارد، مارشالر می‌گویند.»

کامیون برف‌خور (Snow Blower Truck)

ماشین‌های پای پرواز

هنگامی که حجم برف در سطوح پروازی کم باشد، از این خودرو استفاده می‌شود که برف را جذب خود کرده و به اصطلاح آن را می‌خورد تا سطوح پاک شود.

کامیون رفتگر (Sweeper Truck)

خودروی جاروکننده سطوح پروازی است. از این خودرو برای جارو کردن و زدودن زباله‌هایی که باد به سطوح پروازی منتقل می‌کند، استفاده می‌کنند.

البته ده‌ها خودروی دیگر نیز کار هندلینگ در فرودگاه‌ را انجام می‌دهند که بسته به درجه‌بندی فرودگاه‌ها تعداد و نوع آنها متغیر است. خلبان سیف در پایان یادآور می‌شود که هر فرودگاهی براساس بین‌المللی بودن یا نبودن، تعداد پروازها و همچنین مدل هواپیماهایی که در آن نشست و برخاست می‌کنند، به درجه‌بندی‌های مختلفی قسمت می‌شوند. تعداد خودروهایی که در هر فرودگاه باید به کار گرفته شود، براساس این درجه‌بندی در کتاب قوانین و مقررات فرودگاهی تعیین شده است.

 

ارسال نظر