|

انواع گوناگون تشکیل یخ روی هواپیما

تشکیل یخ برروی بدنه هواپیما قابل تشخیص نیستند ولی می توان آنها را به گونه های زیر تقسیم کرد:

- شبنم یخی Hoar Frost

- یخ کدر Rime Ice

- یخ شفاف Clear Ice

- یخ باران Rain Ice

برف آبدار Pack snow

-شبنم یخی Hoar Frost

این تنها نوع یخ زدگی روی بدنه هواپیما در هوای صاف است. شبنم یخی در شرایط زیر می تواند ایجاد شود::

الف) بروی هواپیمایی که روی زمین در فضای باند پارک شده است.

ب) بروی هواپیمای در حال پرواز

ج) در شب با آسمان صاف هنگامی که دمای هوا کمتر از دمای نقطه شبنم باشد این نوع یخ بروی هواپیما پارک شده تشکیل می شود.

د) روی بدنه هواپیما که در سطوح فوقانی خیلی سرد حرکت می کند

اثرات شبنم یخی

الف) رسوب شدن آن روی آنتن ها با عث اختلال در سیستم مخابراتی هواپیما می شود.

ب) موقع پرواز و جدا شدن از سطح باند ایجاد مشکل می نماید.

ج) شیشه جلوی هواپیما را کدر می کند.

-یخ کدر Rime Ice

هنگام برخورد قطره های فوق سرد با سطحی که دمای آن زیر صفر است تشکیل می شود.یخ های کدر بیشتر در مه های یخی تشکیل می گردد اکثرا بروی بالهای طولی و روی مفاصل هواپیما بصورت کریستال متخلخل و برنگ سفید است. چگالی آن کم و براحتی شکسته می شود.

خطرات ناشی از یخ کدر

الف) خواص آیرودینامیکی بالها را تغییر می دهد

ب) مدخل ورودی کاربراتور را مسدود می کند.

-یخ شفاف Clear Ice

این نوع یخ با پوشش شفاف یا نیمه شفاف با سطحی صاف و صیقلی ظاهر می شود و از این رو به آن یخ شفاف می گویند. از خطرناکترین نوع یخ زدگی هواپیما محسوب می گردد. در ابتدا ،سطح آنها روی بالها هموار است.ولی با افزایش مقدار آن بصورت ناهموار ظاهر می شود. آنها بسختی کنده می شوند و براحتی نمی شکنند. مهمترین خطری که یخ شفاف برای هواپیما ایجاد می کند خطر آیرو دینامیکی است که همواره موجب افزایش وزن می شود و اگر توزیع آنها روی بدنه و بالها ناهمگون باشد باعث لرزش می گردد.

-یخ باران Rain Ice

این نوع یخ زدگی مشابه یخ شفاف است ،خطرات ناشی از تغییر شکل آیرودینامیکی هواپیما در این نوع یخ زدگی عمده می باشد. اکثرا در جلوی جبهه گرم و پشت جبهه سرد مشاهده می شود. اکثر اوقات با توده های هوای سرد همراه است. -برف آبدار Pack

خوب الان می دونیم که تشکل یخ چه مشکلاتی می تونه به دنبال داشته باشه ! این رو در نظر داشته باشید که یک لایه یه به قطر یک برگ کاغذ می تونه لیفت رو تا ۳۰ درصد کاهش و درگ رو تا ۴۰ درصد افزایش بده

-اما باید چه کارهایی انجام داد؟

اولین کار تشخیص یخ بر روی سطوح هواپیما است این کار نیز به این روش ها انجام می گیرد :

-سنسورهای الکترنیکی موجود بر روی سطوح هواپیما که البته برخی اوقات دچار اشتباه تشخیص نیز می شوند .

-نوعی سیستم تشخیص که در آن میزانی یخ بر روی یک سنجنده قرار میگیرد ، حال اگر یخ اضافه بر روی این سنجنده تشکیل شود سیستم های ضد یخ به کار می افتند. سنجنده با میزان بسیار کم یخ مشکل ندارد ولی با اضافه شدن یخ این سنجنده به کار می افتد و هشدارش را شروع می کند.

این دو روش باعث می شوند تا سیستم های امحای یخ تنها در صورت نیاز روشن شوند و در مصرف سوخت و انرژی صرفه جویی شود.

-اما روش های امحای یخ به چه صورتی می باشند ؟

-سیستم های ضد یخ : این سیستم ها قبل از اینکه هواپیما دچار شرایط یخ زدگی شود روشن می شوند تا مانع یخ زدگی شوند . که شامل سیستم های گرمایشی ، سیستم های نگهداری گرما ، سیستم حرارتی دریچه سوخت ، سیستم گرمایشی سپرهای باد و یخ زداهای سطح (در فرم مایع) می باشد.

-سیستم های یخ زدایی : این سامانه ها پس از یخ زدگی و در واکنش به یخ فعال می شوند. شامل بال های گرم شونده ، سیستم بال های گریان (weeping wing system) و سامانه چکمه boots می شود.

-برای یخ زدایی سپرهای باد از دو روش استفاده می شود : ۱- استفاده از المان های حرارت مقاومتی، که در اثر عبور جریان الکتریکی گرما تولید می کنند . به مانند شیشه عقب ماشین ها و ۲- استفاده از مواد شیمیایی مایع نظیر : اتیلن گلیکول ،‌ پروپلین گلیکول ، ایزوپروپیل الکل درجه بی ، اوره ، سدیم استات و نمک های کراید . البته این مواد شیمیایی آسیب های زیست محیطی به همراه دارند.

این سامانه ها به دو صورت وجود دارند : سیستم های حرارتی هوایی و مقاومتی

سیستم های حرارتی هوایی شامل چند طرح می باشند که شامل موارد زیر است :

۱- انتقال هوای گرم از سمت موتور ها به سطح بال های برای جلوگیری از یخ زدگی

۲- انتقال هوای گرم به سمت ورودی های هوای موتور و دیگر اجزای آن برای جلوگیری از یخ زدگی

سیستم های مقاومتی نیز با عبور الکتریسیته از المان های خود باعث گرم شدن قسمت های مختلف مانند سنجشگر گرمایی می شوند

Snow

برف خشک به هواپیما نمی چسبد با این حال اگر آب فوق سرد وجود داشته باشد هنگام برخورد آن با هواپیما منجمد شده و یخ زدگی رخ می دهد.منبع:http://www.flightlearnings.com/2012/10/29/types-of-icing-on-an-aircraft/

ارسال نظر