|

خلاصه گزارش نهایی سازمان هواپیمایی کشوری از سانحه هواپیمای اوکراین

پرواز PS۷۵۲ که فرودگاه امام خمینی را به سمت شهر کیف ترک کرده بود، اندکی پس از برخواست از فرودگاه در حال اوج گیری دچار سانحه شد. ۱۷۶ نفر از سرنشینان این هواپیما جان خود را از دست داده اند.

  دستگاه‌های ضبط کننده در سانحه پیدا شده‌اند، وضعیت این دستگاه‌ها نشان می‌دهد که در معرض آتش سوزی در پرواز نبودند و در اثر شدت برخورد با زمین دچار صدمات فیزیکی شده و یا در معرض آتش قرار گرفتند. با حضور نمایندگان اعزامی از کشور اوکراین نسبت به وضعیت ظاهری دو دستگاه اقدام شد. گروه بررسی سانحه موفق به جمع آوری امکانات و منابع لازم برای بازخوانی دستگاه‌ها در ایران نشد و به دلیل تحریم‌های آمریکا خرید تجهیزات لازم برای بازخوانی دستگاه‌ها در کشورمان فراهم نشد. بنابراین تفاهمات اولیه انجام شد تا بازخوانی در کشور فرانسه انجام شود. ضبط آخرین پرواز در ساعت ۵ و ۴۶ دقیقه ۱۸ ثانیه آغاز می‌شود که در این زمان کشیدن هواپیما برای شروع تاکسی آغاز و موتور هواپیما روشن می‌شود ضبط در زمان ۶ و ۱۵ دقیقه ۵۰ ثانیه پایان می‌یابد صدای یک ضربه محکم و کوتاه مشابه با انفجار در زمان ساعت ۶ و ۱۴ دقیقه ۵۵ ثانیه ضبط شده است بلافاصله پس از صدای ضربه هشدار صوتی نت ۲ با مشابه با صدای هشدار ارتفاع شنیده شده و این صدا تا پایان ضبط ادامه دارد. پس از صدای ضربه از هر سه نفر خلبان درون کابین صدا ضبط شده است پس از صدای ضربه گروه پروازی متوجه شرایط غیر عادی می شود و به سرعت کارهای لازم برای کنترل و هدایت هواپیما در شرایط حادث شده را آغاز می‌کنند. معلم خلبان در ساعت ۶ و ۱۵ دقیقه ۱۳ ثانیه بیان می‌کند هر دو موتور در حال کار هستند پس از صدای ضربه تا مدت سه ثانیه صداهایی از کابینه مسافران به سختی قابل شنیده است که مشاهده می‌شود مسافران متوجه یک رخداد غیر منتظره شده‌اند. در حدود ۱۱ ثانیه بعد هم صدای همهمه از کابینه مسافران به شکل بسیار ضعیف شنیده می‌شود.

در ساعت ۴ و ۴۵ دقیقه روز ۱۸/۱۰/۹۸ یکی از سامانه‌های دفاعی تهران مطابق با تاکتیک‌های واحد سیار پدافندی حدود ۱۰۰ متر جابجا می‌شود در این جابجایی سمت سامانه نیز تغییر می‌کند و به دلیل تنظیم نشدن صحیح مجدد شمال توسط کاربر دچار خطای سمت برابر با ۱۰۵ درجه می‌شود. سامانه تا زمان ساعت ۶ و ۷ دقیقه در حالت انتظار داشته و در این زمان در حال عملیاتی قرار می‌گیرد به این ترتیب در زمان پرواز هواپیمای اوکراینی سمت اهداف در اشیاء شناسایی شده در سامانه با افزایش برابر ۱۰۵ درجه توسط کاربر سامانه دفاع هوایی مشاهده می‌شد در زمان ساعت ۶ و ۱۴ دقیقه کاربر سامانه دفاع هوایی هدفی را در سمت ۲۵۰ درجه نسبت به شمال خود شناسایی نموده که در حال طی کردن مسیر ۵۶ درجه بود در همین زمان پرواز اوکراینی پس از برخاست از فرودگاه از سمت ۱۴۳ درجه نسبت به سامانه در حال نزدیک شدن به سمت سامانه پدافند بود. هواپیما در حال طی کردن مسیر ۳۰۹ درجه بود کاربر سامانه دفاع هوایی مشخصات هدف شناسایی شده را در ساعت ۶:۱۴:۱۹ بر روی بستر ارتباط با مرکز هماهنگی مربوطه اعلام کرد مبادله این پیام با مرکز موفقیت آمیز نبود و در پیام های ضبط شده با مرکز هماهنگی ثبت نشده است کاربر سامانه بدون انتظار برای دریافت دستور از مرکز به این نتیجه می‌رسد که هدف مشاهده شده متخاصم و در ساعت ۶:۱۴:۳۹ یک فروند موشک به سمت آن شلیک می‌کند. که فعال شدن فیوز مجاوری موشک در زمان۶:۱۴:۵۷ در سامانه ثبت شده است پس از فعال شدن فیوز رادیویی موشک اول همچنان قفل راداری سامانه پدافندی بر روی هدف باقی می‌ماند و سامانه همچنان هدف را شناسایی می‌کند. دو مسیر آن را ردیابی می‌کند با توجه به تداوم سیر حرکتی هدف کشف شده موشک دومی در زمان ۶:۱۵:۹ توسط کاربر سامانه دفاعی به سمت هواپیما شلیک می‌شود. آخرین ارتباط رادیویی موشک با سامانه پدافندی در زمان ۶:۱۵:۲۲ در مکانی نزدیک مسیر حرکت هواپیما ثبت شده است پس از آن دریافت موفقیت آمیز نبودن موشک در سامانه نشان داده می‌شود و هواپیما پس از مدتی از قفل راداری سامانه خارج می‌شود. این موشک مجهز به سر هدایتگر با حس‌گرهای فاصله بوده و با نزدیکی با مانع سر هدایتگر آن جدا شده و سپس محفظه حاوی ترکش‌ها منفجر شده و در حدود ۲۵۰۰ تا ۳ هزار ترکش با وزن ۲.۴ گرم از جنس آلیاژ تنگستن با سرعتی حدود ۱۸۰۰ متر بر ثانیه بر محیط پرتاب می‌شود.

در زمان سانحه طی یک جلسه هماهنگی فوری که پس از حمله به پایگاه عین الاسد تشکیل شد، سه تمهید پیشگیرانه از جمله تخلیه مسیر موازی غرب کشور، ممنوعیت تبادل ترافیک بین ایران و عراق و انجام هماهنگی با بخش دفاع هوایی قبل از صدور مجوز روشن کردن موتور هواپیما توسط مرکز هماهنگی عملیاتی نظامی – غیر نظامی به سرکشیک مرکز کنترل فضای کشور ابلاغ شده بود. که تمهیدات در نظر گرفته شده مطابق برنامه زمانی به بخش غیر نظامی اطلاع داده شده بود. در مورد پرواز هواپیمایی اوکراین با توجه به شرایط حاکم برنامه این بوده است که قبل از صدور مجوز روشن کردن موتورها مشخصات پرواز به بخش دفاعی اعلام و به آن بخش هماهنگی شود مرور شواهد نشان می‌دهد که برنامه‌ها اجرا شده و بخش مراقبت پرواز پس از انجام هماهنگی با بخش دفاعی هوایی اجازه روشن کردن موتور را صادر کرده است همچنین طرح  پروازی پرواز هواپیمای اوکراین به بخش نظامی ارسال شده بود و مرکز هماهنگی عملیات نظامی – غیر نظامی اطلاعات رادارهای نظامی غیر نظامی را که مشخصات این پرواز بود را دریافت می‌کرده است با توجه به محل و زمان آغاز پرواز و همچنین خط سیر آتی آن برای خروج از کشور که در نواحی محدود شده قرار نداشت تدابیر پیش بینی شده در برنامه کاهش ریسک از منظر طبق برنامه اجرا شده بود.

 

 

 

ارسال نظر